دستورات بهداشتی دین اسلام و را‌ه‌های مقابله با بیماری ها از جمله کرونا

مواردی که امروزه برای پیشگیری از بیماری از سوی پزشکان و وزارت بهداشت به ما توصیه می‌شود، اسلام در ۱۴۰۰ سال پیش مورد تأکید قرار داده است و این امر نشان از جایگاه بسیار متعالی و والای دین اسلام دارد.

دستورات بهداشتی دین اسلام و را‌ه‌های مقابله با بیماری ها از جمله کرونا

دین اسلام همواره برای تمام اصول و مبنای زندگی سالم برنامه ریزی دقیق و روشنی داشته است و در این زمینه از جنبه‌های عادی زندگی فردی گرفته تا زندگی اجتماعی راهکار ارئه داده است.

در این بخش یکی از جزئیترین مسائل زندگی یعنی رعایت نظافت شخصی در آیات قرآن و احادیث نبوی و اهل بیت (ع) تأکید شده است و اهمیت این امر را پیامبر اسلام با قرار دادن نظافت در کنار ایمان برای مسلمانان مشخص کرده است که «النظافة من الایمان و الایمان فى الجنة؛ پاکیزگى جزئى از ایمان است و ایمان، انسان را به بهشت رهبرى مى‏کند».

با توجه به اهمیت این امر به عنوان پیروان مکتب دین اسلام باید همواره نظافت و پاکیزگی را در اولویت امور قرار دهیم و با این امر زمینه سلامت جسمی و روحی خود را فراهم کنیم. همان چیزی که امروز برای جلوگیری از گسترش انواع ویروس‌ها از سوی پزشکان و وزارت بهداشت به ما توصیه میشود. یعنی آنچه را که امروز به ما توصیه میشود اسلام در ۱۴۰۰ سال پیش مورد تأکید قرار داده است و این امر نشان از جایگاه بسیار متعالی و والای دین اسلام دارد.

دین اسلام در همه ابعاد فراگیر است

 در فرهنگ اسلامی درباره بهداشت فردی زیاد خوانده و شنیده‎ایم. بهداشت فردی مجموعه عادت‌هایی است که به طور روزانه برای حفظ سلامت خود انجام می‌دهیم. مسواک کردن دندان‎ها، حمام کردن، شستن دست‎ها قبل از خوردن غذا، داشتن حوله شخصی، استفاده از دستمال در هنگام عطسه و سرفه از ابتدایی‎ترین نمودهای بهداشت فردی است.

 دین اسلام در همه ابعاد، پیش‌رفته و فراگیر است. به انسان و اجتماع همه‌جانبه می‌نگرد و آموزه‌های آن شامل همه ضرورت‌های زندگی است، بنابراین لازم است به امر بهداشت که یکی از امور مهم زندگی انسان به‌شمار می‌آید، نیز به‌طور ویژه توجه داشته باشد.

در آیات و روایات، احکام و راهنمایی‌های فراوانی درباره رعایت نظافت و بهداشت فردی وجود دارد که با کنکاش در آن‌ها می‌توان نظام بهداشتی دین اسلام را کسب کرده و در اختیار همگان قرار داد. قرآن مجید برخی امور را حرام و بعضی دیگر را مباح و حلال دانسته است که به‌طور مسلم، همه این سفارش‌ها بنابر حکمت خاص الهی و با توجه به وضع جسم و جان انسان تشریح شده‌اند و اگر حلال و حرام رعایت می‌شد، شاید ریشه بسیاری از بیماری‌های جسمی خشکانده شده بود.

در واقع یکی از ویژگی‌های دین اسلام، تشویق انسان به رعایت پاکی در ابعاد گوناگون زندگی است چراکه خواسته ذاتی و فطری هر انسان، دوری از آلودگی‌های جسمی و روحی است. اسلام با قراردادن نظافت در برنامه عبادی فرد مسلمان، انگیزه لازم را در او ایجاد کرده است تا بهداشت و پاکیزگی را رعایت کند.

در فرهنگ اسلام رعایت بهداشت فردی و محیط، گامی در مسیر عبادات و جلب رضای خداست. بر اساس آنچه در مقاله بهداشت فردی و محیط در فرهنگ اسلامی ایرانی آمده است، هر حرکت و عمل مثبت انسان در صورت داشتن انگیزه الهی عبادت محسوب می‎شود، بنابراین تلاش هر انسانی در جهت رعایت بهداشت، عبادت است.

حدیثی از پیامبر اکرم (ص) نقل شده است با این محوریت که خداوند اسلام را بر پاکیزگی بنیان نهاده است و اسلام پاکیزه است. شما نیز پاکیزه باشید، زیرا به جز پاکیزگان کسی وارد بهشت نمی‎شود. روایت‎هایی از زندگی شخصی پیامبر وجود دارد که ایشان به پاکیزگی خود بسیار اهمیت می‌دادند، به طوری که در سفرها حتما آیینه، سرمه‌دان، شانه، مسواک و قیچی با خود به همراه داشتند.

در قرآن هم آیه‌هایی وجود دارد که مفسران قرآنی تأکید دارند که در این آیات به ضرورت حفظ سلامت و اهمیت آن اشاره شده است. برای مثال در آیه‌ای از سوره بقره آمده است که «خدا توبه‌کنندگان و پاکیزگان را دوست دارد». همچنین امام علی (ع) سلامتی و امنیت را دو نعمت الهی می‎دانند. برای همین است که در ادعیه‌های مختلف امامان معصوم، درخواست صحت و سلامتی جسمی مورد تأکید قرار گرفته است.

در مجموع در فرهنگ اسلام به استحمام، بهداشت دهان و دندان، بهداشت مو و ناخن، داشتن لباس پاکیزه و حفظ بهداشت خانه اشاره‌هایی شده است و درباره اهمیت هر یک از اینها روایت‌هایی از زندگی پیامبر اسلام و امامان باقی مانده است.

به هر حال در چنین شرایطی که کرونا متأسفانه جان تعدادی از هم‌نوعان و هم‌وطنان ما را گرفته است، همچنان شاهدیم که عده‌ای در برابر توصیه‌های بهداشتی، با بی‌توجهی عبور می‌کنند. این موضوع حتما یک معضل فرهنگی است و لازم است متخصصان جامعه‌شناسی و مطالعات فرهنگی ضمن بررسی تاریخچه و سابقه رعایت بهداشت فردی در ایران، عوامل متأخر تاثیرگذار در این روند، چرایی این وضع را تشریح کنند

 

 


خروج